[ type=”blue”]گیاه شکر تیغال از جمله گیاهان دارویی ایران می باشد که خواص درمانی این گیاه عبارت است از : درمان سرفه، تقویت دستگاه گوارش و تنفس.

آشنایی با گیاه شکر تیغال
شکرتیغال چیست؟
شکر تیغال مادهای شیرینی است که در اثر نیش حشرهای به نام خزوکک ( در زبان محلی خار در آور ) که از تیره ی قاب بالان است در ساقه ی بوته ای به اسم کنوره درگیاهی به نام خارشکر تولید میشود. حشره به برگ و شاخههای این گیاه نیش میزند و برای نگهداری تخمها و نوزادخود، پیله را روی آن تشکیل میدهد، جنس پیله این حشره که از ترشحات گیاه کنوره یا ماری تیغال تشکیل شده شکر تیغال نام دارد که در زبان محلی به آن شکرکه هم گفته می شود. این پیله به رنگ سفید مایل به زرد و جنس آن از گل سفید و به شکل فندق و به اندازه ی دو سانتی متر است. پس از رشد لارو در داخل پیله، به صورت حشره درآمده پیله را سوراخ می کند و از آن خارج میشود که پیله باقیمانده را شکرتیغال مینامند. در اغلب شکرتیغالها حشره داخل آن وجود ندارد، ولی در بعضی موارد شکرتیغالها حشره در داخل آن است. زمانی که شکرتیغال تازه باشد طمع آن کمی شیرین و وقتی که کهنه باشد، شیرینی آن خیلی کم میشود و طعمی شبیه به نشاسته دارد.
لارو حشره را که مولد این پیله است، شیراز تیغال و پیله را شکرتیغال مینامند.

شکرتیغال در طب سنتی و در زمان ابوعلی سینا شناخته شد و برای درمان سرفه و متعادل کننده دستگاه گوارش و دستگاه تنفسی تجویز می گردید. همچنین در آن زمان به عنوان طعم دهنده هم به کار می رفت. شکرتیغال از نظر حکمای طب سنتی دارای طبع سرد و نیمه مرطوب می باشد. گیاه شکر تیغال ترکیبی از مواد سلولزی و نشاسته و مواد ازته و به مقدار زیاد (در حدود ۲۵ درصد) قند مخصوصی بنام ترهالوز بوده که براحتی در آب حل میشود و دارای طعمی شیرین و لعابدار است که از آن در صنعت داروسازی استفاده می گردد.
گیاه خارشکر چیست ؟
گیاه خارشکر که در قدیم با نام های شکرتیار و تیغ قندک از آن یاد می شود تولید کننده ی شکر تیغال است بوده و در ایران ۵۴ گونه از این گیاه دیده می شود. این گیاه چند ساله، خاردار و به شکل خارخاسک می باشد. گل های آن کروی و به شکل گلولهای خاردار و آبی رنگ در انتهای ساقه قرار دارد. محل رویش این گیاه در کوه ها بوده و در اطراف تهران، دامنههای البرز، دماوند، شیراز ، نائین، گلپایگان، تبریز در دامنههای کوه پرو، تفرش وکرمان دیده میشود. همچنین در اروپا و آسیا و آفریقا نیز انواع گیاهان خارشکر وجود دارد.

خواص درمانی گیاه شکر تیغال
طبع شکرتیغال سرد و نیمه مرطوب می باشد.
- ضد سرطان : شکرتیغال به دلیل داشتن اثرات آنتی اکسیدانتی تری هالوز یک مادهی ضد سرطانی محسوب می گردد.
از خواص شوید برای سرطان غافل نشوید.
- تسکین سوزش مری
- درمان چاقی
- درمان افسردگی
- رفع خشکی گلو و معده
- درمان یبوست : به دلیل خاصیت ملین بودن در درمان یبوست مفید است.
- تقویت و تنظیم دستگاه گوارش
- تقویت صدا و حنجره
- رفع خشونت ششها
- درمان سرفه، سیاه سرفه و سرماخوردگی : به دلیل داشتن خاصیت خلط آوری برای درمان موارد مذکور مفید است.
[ type=”red”]گیاهان دارویی دیگری که در درمان سرفه و سیاه سرفه موثرند عبارتند از: کاسنی، گیاه خارشتر و عرق خارشتر، گل پامچال و …

- درمان زخم معده : تحقیقات حاکی است استفاده از عصاره گیاه شکرتیغال از طریق حداقل یک یا چند مکانیسم ترشح اسید معده را منظم نموده و نیز خاصیت ضد زخم دارد و برای معده و دردهای احشایی کارساز هست.
- تقویت حافظه و قدرت یادگیری : شکرتغال خاصیت نوتروپیک داشته و اثر مثبتی بر حافظه و قدرت یادگیری دارد. همچنین برای تقویت حافظه می توان از خواص درمانی گیاه آناغالیس استفاده نمود.
- درمان سرفهای که بر اثر غلبه خون و صفرا ایجاد شده : در طب سنتی از ترکیب گیاه شکرتیغال با ژلاتین در آب جوش در درمان این سرفه ها استفاده می شود.
- رفع التهابات گرفتگی صدای کودکانی را که زیاد گریه میکنند : ترکیب شکرتیغال با شکر و ترنجبین در رفع اینگونه التهابات بسیار موثر است .
- تقویت عضلات
- انعطاف پذیری ستون مهرهها
- درمان فشار خون بالا
- تصلب شرایین
- جلوکیری از سکته قلبی
- پایین آوردن تب
- درمان تکرر ادرار
- پاد زهر حشرات موذی
طریقه مصرف گیاه شکر تیغال
نحوه مصرف این گیاه دارویی حل کردن شکرتیغال در آب جوش و مصرف خوراکی آن است.
- گیاه شکر تیغال را با ژلاتین مخلوط نموده و در آب جوش ریخته و سپس مصرف نمایید. این روش در درمان سرفه ی که از غلبهی خون و صفرا باشد مفید است. درمان میکند.
- شکر تیغال را بسایید و با آب جوشاندهی شیرینبیان مخلوط نمایید. از این ترکیب هر روز چند مرتبه، هر بار یک قاشق غذاخوری میل کنید. این روش در درمان سیاه سرفه مفید است.
ترکیبات گیاه شکر تیغال
شکر تیغال ترکیبی از مواد سلولزی، نشاسته و مواد ازته و قند مخصوصی بنام ترهالوز(در حدود ۲۵ درصد) است.

موارد احتیاطی و منع مصرف
- شکرتیغال برای بیماران مبتلا به فشار خون و افرادی که از قرصهای تنظیم فشار استفاده میکنند، با احتیاط مصرف گردد.
- مصرف بیش از حد این گیاه باعث ایجاد حالت تهوع می گردد. میزان مجاز مصرف این گیاه طبق منابع، ۱۸ گرم است.
- توجه داشته باشید، اگر پیله شکر تیغال را تهیه کردید، حتما آن را شکسته و حشره سیاه رنگ درون آن را جدا کرده و سپس استفاده نمایید.
نکته قابل توجه درباره گیاه شکر تیغال
(مان) به معنی فرآوردههایی از گیاهانی است که توسط گیاه یا حشرهای که روی آن فعالیت میکند، ترشح می گردد. این فرآوردهها به صورت قطعاتی به اشکال مختلف یا به شکل جامد شیرین مزه و محلول در آب هستند که عمده ترکیبات آنها را انواع قندها تشکیل میدهد و شکر تیغال از جمله مان های بسیار مفید در طب سنتی می باشد.
نکته قابل توجه : گیاهان دارویی همواره در سلامتی انسان نقش بسیاری داشته اند اما مصرف بیش از حد آن ممکن است خطرات و عوارض جبران ناپذیری به همراه داشته باشد. ذکر این نکته ضروری است که مطالب درج شده در این بخش از سایت نماگرد صرفا جنبه ی اطلاع رسانی و بالا بردن آگاهی نسبت به گیاهان دارویی داشته و بهتر است قبل از استفاده از هرگونه گیاهان دارویی حتما با پزشک مربوطه مشورت گردد.
[ type=”green”] در این مطلب ممکن است تمامی خواص گیاه شکر تیغال ذکر نشده نباشد، در صورتی که در خانواده شما یا محل زندگی شما از این گیاه برای موارد دیگری استفاده می شود آن مورد را در بخش نظرات با ما در میان بگذارید تا پس از بررسی به مطلب اضافه شود.
گرد آوری و تنظیم : نماگرد